| Akıntılar dikey
ve yatay yönlü periyodik veya periyodik olmayan su hareketleridir.
Akıntıların değişik oluşum sebepleri vardır. Bunları 5 ana
grupta toplayabiliriz.
1- RÜZGAR AKINTILARI : Yüzey
akıntıları şeklinde görülür fakat bir miktar belli bir derinlikte
de etkileri sürer. Yüzeydeki akıntının hızı fazla olduğu için
akıntı hızına bağlı olarak yüzeyden derine doğru bir dönüş
ve su sirkülasyonu oluşur.
2 - TERMOHALİN AKINTILARI :
Çeşitli nedenlerle meydana gelen tuzluluk ve sıcaklık farklarının
oluşturduğu akıntılardır.
3 - BOĞAZ AKINTILARI : Boğaz
ile ilişkide olan iç denizlerin, yağış buharlaşma gibi hidrolojik
ve boğazın şekli, derinliği gibi coğrafik faktörlere bağlı
oluSan akıntılardır. Genelde birbirine ters yönlü akıntı sistemleri
şeklindedir. Marmara'da görülen akıntı sistemi bu tiptir.
Bilindiği gibi Marmara'da alt katmanlarda Akdeniz üst katmanlarda
Karadeniz suyu ters yönlü olarak akmaktadır.
4 - DALGA AKINTILARI : Dalgaların
sahildeki kırılmalarından sonra su, kırılma hattına taSınarak
kıyı boyunca bir su hareketi oluşur ve bu oluşum bir akıntı
meydana getirir.
5 - GEL - GİT AKINTILARI :
Adından da anlaşılacağı üzere gel-git sırasında oluşan ve
periyodik akıntılar olup oldukça kuvvetli olabilirler. Fransa
ve İngiltere'nin Manş sahillerinde bu akıntılardan elektrik
elde etmek üzere kurulmuş akıntı türbinleri bulunmaktadır.
AKINTI ÖLÇÜMLERİ
Akıntıların incelenmesi sırasında
1- Akıntının yönü
2- Akıntının hızı dikkate alınır.
Akıntının yönü ve hızını ölçmek için çeşitli araçlar geliştirilmiş
olsa da bir dalış grubu için bilinmeyen bir bölgedeki akıntı
tayini şöyle yapılabilir ;
Deniz akıntılarının hızı genellikle metre /
saniye yada deniz mili / knot olarak ifade edilir. 1 knot
0.5 m / sn'dir ve " X mil akıntı var " şeklinde
ifade edilir.
AKINTI ÖLÇÜMÜ
İÇİN LANGRANGIAN METODU :
Bir cisim yada maddenin su içindeki hareketinin
incelenmesi yöntemine dayanır. En basit yöntem yoğunluğu sudan
hafif bir cismi suya atarak katettiği mesafenin tahmini ile
hız tesbitidir. İkinci bir yöntem ise kuvvetli bir boya olan
Rhodamin - B maddesinin suya atılıp yayılımının incelenmesidir.
Bu yöntemle bölgenin akıntı haritası dahi çıkarılabilir.
Dalgalı bir denizde eğer kıyıdan giriliyorsa dalış kıyıdan
başlamalı ve yüzeyden geri dönülmelidir. |
