| 1)
Bir haritanın alt ve üst tarafındaki derece ve onların dakikaları,
ondalıkları, boylamı gösterir. Türkiye ve sahilleri, başlangıç,yani
(0) noktası olan Greenwich'in doğusunda kaldığı için, buradaki
boylamlar (E) işaretli,yani doğudur. Doğuya gidildikçe boylam
büyür. Haritanın sağ ve sol iki yanındaki derece ve dakikalar
ise enlemi gösterir. Ekvator sıfır hattı olup kuzeye doğru
çıkıldıkça,enlem büyür. (N) işaretini alır,yani kuzeydir.
2) Haritada, iki nokta arasındaki mesafeyi ölçmek
için,iki yandaki enlem göstergesinin derece ve dakikası kullanılır.
1 derece 60 mil olup her dakika 1 mile eşittir. Ayrıca her
dakikada ondalıkla, yani ona bölünüp gösterilir. Mesafe ölçerken
sakın, boylam göstergesini kullanmayın.
Önce iki ucu sivri pergelle, iki nokta arasındaki açıklık
ölçülür. Sonra yandaki enlem göstergesinde bu açıklığın kaç
dakika, yani kaç mil olduğu okunur.
3) Türk haritalarında derinlik ve yükseklikler
metredir. Eski İngiliz haritalarında, derinlik kulaç veya
kadem, yükseklikler de kadem olarak gösterilir.
4) Türk haritalarında 10 m. derinlik hattı içinde
kalan denizler, açık mavi, karalar sarı renkte gösterilir.
5) Haritada bir noktanın mevkii verilirken önce
enlemi sonra boylamı okunur.
6) Haritada, bir noktanın enlemini bulmak için
paralel cetvelin bir yakasını en yakın enlem çizgisine koyar,
diğerini o noktaya çekip yandaki enlem göstergesi üzerinde
derece ve dakikasını okuruz.
Boylam içinde, bu sefer cetvelin bir yakası en yakın boylam
çizgisine konur diğer yakası o noktanın üzerine çekilir. Haritanın
alt veya üst kısmındaki göstergeden, önce derece, sonra dakika
ve ondası okunur.
Cetvel yerine bu işlem pergelle de yapılabilir. En yakın boylam
ve enlem çizgisinden o noktanın uzaklığı ölçülür. İlgili göstergede
aynı çizgiden itibaren mesafe konarak derecesi okunur.
7) Denizde metreden başka kullanılan uzunluk
ölçüleri şunlardır.
1 mil = 1852 m. <> 1 Gomina = 1/10
mil=185.2 m. <> 1 kadem = 30.5 cm
1 Kulaç = 1/100 <>Gomina = 2 <>yarda = 6 kadem<>
Saattaki süratin mil olarak ifadesi knot dır.
GPS Kullanırken, elinizdeki haritanın buna göre ne kadar doğru
olduğuna bakılması bilhassa eski baskı haritalarda sahile
yakın yerlerde mevki koyarken dikkatli olunması gerekir.
Sahillerimizle ilgili haritalar için Seyir, Hidrografi ve
Oşinografi Dairesi Başkanlığına başvurabilirsiniz.
İrtibat tel. 0 216 322 25 80
|