Untitled Document
Dünya' da Yelken
Türkiye' de Yelken
Sisecam' da Yelken
İz Bırakanlar
Medya' da Şişecam
Arşiv
Köşe Yazıları
Teknik Bilgiler
Yelken Kulüpleri
 
Untitled Document
Eğitim
Firma Rehberi
Sporcu Aday Formu
Seyir Defteri
Ziyaretçi Defteri
Yelken Linkleri
Künye
İletişim
Site Haritası
 
Untitled Document
 
 
 
 
 
Seyi Yönleri ve Adları
İng: Portside
Türkçe: İskele
(Sol)
Teknenin Sancak ve Iskelesi İng: Starboard
Türkçe: Sancak
(Sağ)
Yan tarafta yelkenlimizi şematik olarak gösterdim. Ön taraftakı yelkene jib, arkadakine ana yelken (İng: mainsail) deniyor. Her teknenin bir sancak bir de iskele tarafı var. Teknenin arkasına kıç (İng: stern) deniyor.

Broad
Reach

Running
Free

Broad

Reach
 
Beam
Reach
Seyir Yonleri SEYİR YÖNLERI VE ADLARI: Mavi ok bundan sonraki tüm şemalarda rüzgarın yönünü gösterecek. Siyah oklar rüzgara göre yelkenlinin seyir yönünü gösteriyor. Rüzgara dik giderseniz beam reach, rüzgara karsi dar açıyla giderseniz tacking, rüzgary tam arkanyzdan alyrsanyz running free (sanyrym Türkçesi pupa yelken), ve rüzgarı arkanızdan geniş açılı alırsanız broad reach seyrediyorsunuz demektir.
Tack Tack
Bearing Away BEARING AWAY: rüzgarın estiği yönün ters istikametine dogru dönmek için yapılan manevraya verilen addır. Dönme gerçekleştikçe rüzgar daha çok arkadan gelmeye başlar. Yelkenler yavaş yavaş bırakılır. Jibi ana yelkenin ters tarafında tutmakta fayda vardır. Zira aynı tarafta olurlarsa arkadan vuran rüzgar ana yelken tarafından kesilecek ve öndeki jib için yeterli rüzgar kalmayacaktır.
Luffing To Beam Reach LUFFING ON TO A BEAM REACH (rüzgara doğru dönerek beam reach seyir pozisyonunu almak): tekne "running free" seyirden "beam reach" seyrine geçiyor. Bu dönüş yapılırken jib sağ tarafa alınır. Her iki yelken de "fluttering" (yelkenin ön yüzünün rüzgar nedeniyle sallanması) yok oluncaya kadar gerilir. Eger rüzgar hafifse teknenin rüzgar altına (resimde sancak, yani sağ, tarafı) doğru hafif yatmasına izin verilir. Rüzgara doğru dönerken yelkenleri gererek ayarlamak sürat kaybetmemek açısından önemlidir.  
Luffing To Close Hauled LUFFING UP TO CLOSE-HAULED (Rüzgara doğru dönerek close-hauled seyir pozisyonunu almak): Tekne iskele broad-reach seyrinden iskele close-hauled (rüzgar karşıdan gelirken seyir haline tack; tack seyiri sırasında rüzgara en dar açıyla seyretmeye ise close-hauled deniyor) seyrine geçiyor. Tekne rüzgara doğru döndükçe "luffing" (bir üstteki şema) olacaktir. Ancak teknemiz bu sefer biraz daha dönecek ve rüzgarı dar bir açıyla karşılayacaktır. Dönme gerçekleştikçe yelkenler boşta kalmayacak  
şekilde gerilir. Yelkenlerin ön kısmı her zaman"fluttering" noktasında olmalıdır. Bu durumda rüzgarı en iyi şekilde kullanırlar. Tekne close-hauled seyir halini, yani rüzgara karşı alabileceği en dar açıyı, aldıında yelkenler tam olarak içeriye doşru çekilir.
Baş Rüzgarı
CLOSE-HAULED SEYRİNDEYKEN RÜZGAR DEŞİŞİKLİKLERİI: Seyir halindeyken var olan rüzgara göreceli rüzgar denir. Bu gerçek rüzgardan farklıdır. Ayrıca tekne seyrederken kendi baş rüzgarını yaratır. Göreceli rüzgar gerçek rüzgar ile baş rüzgarının vektoryel toplamına verilen addır. Ani bir rüzgar artışında, baş rüzgarı kısa bir süre için aynı kalacaktır. Gerçek rüzgar artacağı için, göreceli rüzgar artacak ve
 
Göreceli
Rüzgar


Gerçek
Rüzgar
Ruzgar Yonleri
daha fazla yandan gelmeye başlayacaktır. Dümenci bundan hemen faydalanarak "luffing" yapmalı, yani kuvvetlenen göreceli rüzgara doşru biraz dönmelidir. Böylece tekne süratlenecektir. Tekne sürat kazandıktan sonra bas rüzgarı da güçlenecek ve vektoryel toplam olan göreceli rüzgar eski açısını bu defa daha kuvvetlenmiş olarak alacaktır. Dümenci bu sefer "bearing away", yani rüzgardan ters yöne doşru, yaparak eski rotasına dönebilir. Tam tersi olur ve gerçek rüzgar azalırsa, baş rüzgarı bir süre sabit kalacağı için, göreceli rüzgar daha fazla önden gelmeye başlar. Yelkenlerin ön kısmı "fluttering" (yalpalamaya) yapmaya başlar. Dümenci rüzgardan ters yöne dönerek (bearing away) yelkenleri doldurmalıdır. Bu iki manevra sayesinde rüzgar değişiklikleri sırasındaki sürat kayıplari en aza indirilmiş olunur.
Tacking TACKING: Rüzgara karşı seyir sırasında yelkenlerin diğer tarafa geçirildiği ve yaklaşık 90°'lik dönüşe denir. Şemadaki yelkenli, sancak tacking'den iskele tacking'e geçmekte ve yelkenler iskele tarafından sancak tarafına aktarılmaktadır. Eğer dönüş sırasında teknenin sürati yeterli değilse,hareketsiz kalabilir ve tacking sırasında tekne dümen hareketlerine cevap vermez. Dönüş sırasında dümen hızla çevrilmemelidir. Hızla çevrilen dümen, teknenin altindan geçen suya dik açıyla vuracak ve bu da tekne üzerinde sürat kesici etki yapacaktır. Rüzgara karşı yapılan tüm seyirlerde her diagonal bacağın sonunda tacking yapılır.  

TACKING SIRASINDA SÜRATİN KORUNMASI: Sürat kaybetmemek için tacking esnasında yelkenlerin mümkün olduğunca çabuk doldurulması gerekir. Eğer dümen çok çevrilirse frenleyici etki yukaryda belirttiğim nedenden dolayı ortaya çıkacaktır. Ancak dümen yeteri kadar çevrilmezse tacking uzun zaman alacak ve sürat kaybı olacaktır.
Tacking sırasinda en iyi dümen açısı teknenin ön-arka eksenine 33° olan açıdır. Bu hız ve zaman arasındaki en iyi ilişkiyi vermektedir.
Durmak DURMAK: Yelkenliyi durdurmanın tek yolu burnunu rüzgara karşı verip sürat kaybetmektir. Burada önemli olan teknenin durmadan önce ne kadar gidebileceğini tahmin etmektir. Teknenin kütlesi ne kadar fazlaysa, su içinde duruncaya kadar kat edeceği yol o kadar fazla olacaktır.
Durma noktasına gelindiğinde yelkenler bırakılır ve dümen sertçe çevrilerek teknenin burnu rüzgara doğru çevrilir. Tekne durmadan önce bir müddet hareket eder.
Reaching REACHING SEYRİ ESNASINDA RÜZGAR DEĞİŞİKLİKLERİ: "Reaching" running free (pupa yelken) ve close-hauled (rüzgara mümkün olan en dar açı ile seyir) seyir durumları arasında kalan bütün seyir şekillerine denir. Tekne düz bir çizgide seyretse de, rüzgarin güç ve yönündeki değişiklikleri karşilayabilmek için yelkenleri sürekli ayarlamak gerekir.  

Üstteki şemada "a" baş rüzgarını, "b" gerçek rüzgarı, "c" göreceli rüzgarı gösteriyor. a ve b nin vektöryel toplamından c oluşur. 1 numaralı figürde reaching seyri halinde olan ve yelkenleri iyi ayarlanmiş tekne seyahat ediyor.
2 numaralı figürde yandan gelen gerçek rüzgar b aniden sertleşir. Tekne sürat açısından bu rüzgar değişikliğine hemen cevap vermeyerek aynı süratte seyreder. Böylece seyahat halindeki tekne tarafından oluşturulan baş rüzgarı a bir süre sabit kalmış olur. Göreceli rüzgar c ise şiddetlenir, gerçek rüzgar b'ye yaklaşır ve teknenin yan tarafına doğru kayar. Buna FREEING SHIFT, yani serbestleştirme denir. Bu durumda yelkenler gerektiği kadar salınarak gerekli ayarlama yapılır.
3 numaralı figürde yandan gelen gerçek rüzgar b aniden azalır. Dolayısıyla göreceli rüzgar c'nin sürati azalır, baş rüzgarı a'ya doğru yaklaşır ve daha önden gelmeye başlar. Buna HEADING SHIFT, yani başa doğru kayma denir. Bu durumda yelkenler gerektigi kadar içeri alınarak ayarlama yapılır
4 numaralı figürde yandan gelen gerçek rüzgar b iyice azalır. Yelkenler mümkün olduğu kadar içeri alınır
gybing GYBING: Rüzgar teknenin kıç tarafından gelirken yelkenlerin bir taraftan diğerine geçirilmesi demektir. Tacking manevrasının aksine, gybing aniden ve bazen şiddetli olur. Teknenin alabora olmasına neden olabilir. Özellikle sert rüzgarlarda gybing yapılırken dikkatli olmakta fayda vardır.  

Gybing esnasında bumbanın (ana yelkenin yatay alt yüzeyinin bağlı olduğu alüminyum aksam) kontrol altında tutulmasi gerekir. Gybing esnasında dümenci bumbayı yaklaşık yarısından kavrar (veya öndeki tayfa kicking strap'ten [bumbayı ana direğe bağlayan aksam] tutar) ve bumba kontrol altındayken diğer tarafa salınır.
Gybing esnasında teknenin üzerindeki 3 ayrı kuvvet alabora olmasına neden olabilir: 1) Tayfaların ağırlığı, 2) Yelkenler üzerindeki rüzgar basıncı ve 3) Merkez kaç kuvveti. Merkez kaç kuvveti diğer tarafa doğru savrulan bumba tarafından arttırılabılır ve dümen hareketi ile bu kuvvete karşı koyulabilir. Bumba diğer tarafa savrulup, tekne uzerinde bir dönme hareketine neden olurken, dümenle düz bir rota çizmek ve dönmeye çalismamak gerekir. Bazen geçici bir süre için ters tarafa dogru dümen tutmak bile gerekebilir. Ayrıca gybing esnasında ana yelken gevşek bırakılır ve tekneyle yaklaşık dik açı yapması sağlanırsa, rüzgarın yana doğru itmesinden çok ileri doğru itmesi saşlanır.
Gybing esnasında salmayı yarıya kadar yükseltmek de alabora riskini önler.
CENTREBOARD (SALMA): Arkadan gelen rüzgar tekneyi öne doğru iter. Yandan gelen rüzgar tekneyi yana dogru iter. Rüzgarı arkadan alırken salma hemen hemen en yukarı kaldırılır. Close-hauled seyrinde ise en aşağı kadar indirilir. Bu iki seyir halinin arasında, yani reaching'de, salma yarıya kadar indirilir.  
Konular
Untitled Document
Yelken

Hava Koşulları
Halatlar
Temel Yelken Yarış Kuralları
Flamalar ve sancaklar
Yönler ve Rüzgarlar
Ses ve Işık İşaretleri
En Çok kullanılan Gemicilik Terimleri
Yelken Sınıfları
Yelken Kısımları
Amatör teknelerin sefere çıkabilmesi için gereken belgeler
Trim Rehberi
Tekne Sınıfları
Motorunuzda sorun mu var?
Denizcilik Federasyonu
Kulüpler ve Mevzuat
Marinaların Uluslararası Normları
Yatlarla ilgili gümrük genel tebliği
Pusulasız Yön Bulma
Harita Okuma
Nasıl Giyinmeliyiz?
Deniz Meteorolojisi
Akıntılar
Türkiye'de Akıntılar
Seyirler
Seyir Fenerleri
Seyir Kuralları
Seyir Yönleri ve Adları
Harita Üzerinde Dip Ve Kıyı Özelliklerinin Gösterilmesi
Optimist Tanıtımı
Optimist' in Tarihi
Yelken Bakımı
Pirat Tanımı ve Yapımı
Pirat Yelken Trimi ve Kullanma Teknikleri
Yelken Donanımlarına Göre Yatların Sınıflandırılması
Haritalarda Kullanılan Semboller
Yelken, direk ve bağlantıları
Meltem sizi zor durumda bırakabilir ...
Yelken Dinamiği
   Untitled Document [macerayarisi.com]